តើអ្នកធ្លាប់ឆ្ងល់ទេថា ហេតុអ្វីបានជាពេលខ្លះអ្នកមានអារម្មណ៍ថាអស់កម្លាំង ងងុយគេងជានិច្ច ស្បែកប្រែជាស្រអាប់ ឬឆាប់ផ្តាសាយខុសធម្មតា? នៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃដែលមមាញឹក យើងច្រើនតែផ្តោតលើការញ៉ាំអាហារឱ្យតែឆ្អែត ប៉ុន្តែយើងអាចមើលរំលងសារធាតុចិញ្ចឹមដ៏តូចមួយតែមានឥទ្ធិពលមហាសាល នោះគឺវីតាមីន។
វីតាមីនប្រៀបដូចជាប្រេងម៉ាស៊ីនដែលជួយឱ្យប្រព័ន្ធរាងកាយរបស់យើងដំណើរការបានយ៉ាងរលូន និងមានតុល្យភាព។ នៅក្នុងអត្ថបទនេះ យើងនឹងទៅស្វែងយល់ឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅអំពីប្រភេទវីតាមីន ប្រភពអាហារ ដើមហេតុនៃការខ្វះខាត និងវិធីសាស្ត្រទទួលទានឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពបំផុត។
ការបែងចែកប្រភេទវីតាមីន
ដើម្បីងាយស្រួលយល់ និងរៀបចំរបបអាហារ គ្រូពេទ្យ និងអ្នកជំនាញអាហាររូបត្ថម្ភបានបែងចែកវីតាមីនជាពីរក្រុមសំខាន់ៗ៖
១. វីតាមីនរលាយក្នុងទឹក (Water-Soluble Vitamins)
វីតាមីនក្រុមនេះមានលក្ខណៈពិសេសគឺរាងកាយមិនអាចស្តុកទុកបានយូរឡើយ។ នៅពេលយើងញ៉ាំចូលទៅ រាងកាយនឹងស្រូបយកបរិមាណដែលត្រូវការ ហើយសារធាតុលើសនឹងត្រូវបញ្ចេញមកក្រៅវិញតាមរយៈទឹកនោម។ ដូច្នេះ យើងចាំបាច់ត្រូវបំពេញវាជាប្រចាំថ្ងៃ។
- វីតាមីន C៖ ជាអង់ទីអុកស៊ីដង់ដ៏ខ្លាំងក្លា ជួយពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំការពារជំងឺផ្តាសាយ ជួយផលិតកូឡាជែនទ្រទ្រង់ស្បែកឱ្យក្មេងខ្ចី និងជួយសម្រួលការស្រូបយកដែក។ វាមានច្រើននៅក្នុងផ្លែក្រូច ផ្លែស្ត្រូប៊ែរី ផ្លែកវី ម្ទេសផ្លោក និងបន្លែបៃតងស្រស់។
- ក្រុមវីតាមីន B Complex៖ រួមមាន B1, B2, B3, B5, B6, B7, B9, B12។ វាដើរតួជាអ្នកបំប្លែងអាហារឱ្យទៅជាថាមពលសម្រាប់រាងកាយ ប៉ូវប្រព័ន្ធប្រសាទ បំបាត់ស្ត្រេស និងជំនួយដល់ការផលិតគ្រាប់ឈាមក្រហម។ វាមាននៅក្នុងសាច់សត្វ ស៊ុត ទឹកដោះគោ គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងបន្លែស្លឹកបៃតង។
២. វីតាមីនរលាយក្នុងខ្លាញ់ (Fat-Soluble Vitamins)
ខុសពីវីតាមីនរលាយក្នុងទឹក វីតាមីនក្រុមនេះតម្រូវឱ្យមានខ្លាញ់ល្អក្នុងអាហារ ដើម្បីជួយដល់ការស្រូបយក ហើយវាអាចត្រូវបានស្តុកទុកនៅក្នុងថ្លើម និងលិកាសាច់ដុំសម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅពេលក្រោយ។
- វីតាមីន A៖ ជំនួយដល់សុខភាពភ្នែក ការពារជំងឺងងឹតមាន់ ជួយស្បែកឱ្យមានសុខភាពល្អ និងពង្រឹងកោសិកាការពាររាងកាយ។ ប្រភពអាហាររួមមាន ការ៉ុត ដំឡូងជ្វា ល្ពៅ ថ្លើមសត្វ និងផ្នែកលឿងនៃស៊ុត។
- វីតាមីន D៖ ជួយឱ្យរាងកាយស្រូបយកកាល់ស្យូមបានល្អ រក្សាឆ្អឹង និងធ្មេញឱ្យរឹងមាំ ការពារជំងឺពុកឆ្អឹង និងជួយដល់ផ្លូវចិត្ត។ អ្នកអាចទទួលបានវាពីពន្លឺព្រះអាទិត្យពេលព្រឹក ត្រីសល់ម៉ុង ត្រីធូណា និងទឹកដោះគោ។
- វីតាមីន E៖ ប្រឆាំងសារធាតុអុកស៊ីតកម្ម ការពារកោសិកាពីការខូចខាត និងជួយឱ្យស្បែកមានសំណើម មិនឆាប់ជ្រួញ។ ប្រភពអាហាររួមមាន គ្រាប់អាល់ម៉ុង គ្រាប់ផ្កាឈូករ័ត្ន ផ្លែប៊ឺ និងប្រេងរុក្ខជាតិ។
- វីតាមីន K៖ មានសារៈសំខាន់ខ្លាំងក្នុងដំណើរការកកឈាម ការពារការហូរឈាមមិនឈប់ពេលមានរបួស និងជួយពង្រឹងកាល់ស្យូមក្នុងឆ្អឹង។ វាមាននៅក្នុងបន្លែស្លឹកបៃតងចាស់ ដូចជា ស្ពៃពួយឡេង ស្ពៃក្តោបបៃតង និងប្រូខូលី។
សញ្ញាអាសន្នពេលរាងកាយខ្វះវីតាមីន
១. អស់កម្លាំងលឿន និងល្ហិតល្ហៃ៖ អាចមកពីការខ្វះវីតាមីន B Complex ឬវីតាមីន D។
២. ស្បែកស្ងួតសរដុំៗ ឬដំបៅមាត់៖ អាចជាសញ្ញានៃការខ្វះវីតាមីន C ឬ B2។
៣. ជ្រុះសក់ ឬក្រចកស្រួយងាយបាក់៖ អាចមកពីការខ្វះវីតាមីន B7 (Biotin)។
៤. ស្រពន់ដៃជើង៖ អាចមកពីការខ្វះវីតាមីន B12 ជាពិសេសលើអ្នកដែលញ៉ាំអាហារបួស។
គន្លឹះក្នុងការទទួលទានវីតាមីនឱ្យមានសុវត្ថិភាព
- ផ្តល់អាទិភាពលើអាហារធម្មជាតិ៖ អាហារស្រស់ៗដូចជា បន្លែ ផ្លែឈើ ត្រី សាច់ និងគ្រាប់ធញ្ញជាតិ មានផ្ទុកវីតាមីនបែបធម្មជាតិដែលរាងកាយស្រូបយកបានងាយស្រួល និងសុវត្ថិភាពបំផុត។
- កុំចម្អិនបន្លែយូរពេក៖ ការស្ងោរ ឬរំងាស់បន្លែក្នុងកំដៅខ្លាំងយូរពេក អាចធ្វើឱ្យបាត់បង់វីតាមីន C និងក្រុម B នៅក្នុងទឹកស៊ុប ឬរលាយអស់។
- ប្រយ័ត្នការប្រើប្រាស់ថ្នាំវីតាមីនគ្រាប់៖ ការញ៉ាំវីតាមីនគ្រាប់បន្ថែមមិនមែនអាក្រក់ទេ ប៉ុន្តែការញ៉ាំលើសកម្រិតនៃក្រុមវីតាមីនរលាយក្នុងខ្លាញ់ (A, D, E, K) អាចស្តុកទុកក្នុងរាងកាយច្រើនពេក រហូតដល់ក្លាយជាសារធាតុពុលប៉ះពាល់ថ្លើម និងតម្រងនោម។ ដូច្នេះ គួរពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជាមុន។
សន្និដ្ឋាន
វីតាមីនមិនមែនជារឿងស្មុគស្មាញនោះទេ។ ការរស់នៅដោយមានសុខភាពល្អ មិនចាំបាច់ទាមទារឱ្យអ្នកទិញថ្នាំបំប៉នថ្លៃៗនោះឡើយ សំខាន់គឺការហូបចុកឱ្យមានតុល្យភាព ដោយបន្ថែមបន្លែ ផ្លែឈើចម្រុះពណ៌ក្នុងអាហារប្រចាំថ្ងៃ និងចេញទៅស្រូបយកពន្លឺព្រះអាទិត្យពេលព្រឹកឱ្យបានទៀងទាត់។
តើក្នុងចំណោមបន្លែ និងផ្លែឈើខាងលើ តើមួយណាជាមុខម្ហូបប្រចាំថ្ងៃដែលអ្នកចូលចិត្តញ៉ាំជាងគេ? បើអ្នកគិតថាអត្ថបទនេះមានប្រយោជន៍សម្រាប់សុខភាព កុំភ្លេចចែករំលែកទៅកាន់ក្រុមគ្រួសារ និងមិត្តភក្តិរបស់អ្នកផង។